Сами болон Духа цаатнууд

Монгол болон Скандинавын орнуудад өөр хоорондоо ижилсэж болох олон зүйл байдгийн нэг нь цаатнууд юм.

Норвеги, Швед, Финландын цаатнуудыг Сами түмэн гэнэ. Тэд зөвхөн цаа буга малладаггүй мөн загас агнуурын аж ахуй эрхэлдэг. Дийлэнхдээ суурьшмал амьдралын хэв загвартай.

Манай Хөвсгөлийн тайгад байгаа цаатнуудыг Духа цаатнууд гэнэ. Тэд зөвхөн цаа буга маллаж амьдралаа залгуулна. Амьдралын хэв загвар нь нүүдлийн шинжтэй.

Норвегийн самичууд 1900 он.

Монголын духачууд

Орос ардын үлгэрт “Тахианы хөл дээр барьсан байшинд Баба-Яга амьдардаг гэж гардаг. Үлгэр нь Сами түмний ахуйгаас сэдэвлэсэн хэрэг байжээ гэдгийг харж болно.

Сами түмний эд юмаа хадгалдаг уламжлалт байшин. Швед, Скансен музей.

Screen Shot 2018-01-14 at 8.38.10 AM

Сами түмэн Норвеги, Швед, Финландад нийлээд 10 мянга орчим байна гэж ярихыг сонсов. Монголын Духачуудыг 300 гэж эд нар маань барагцаалж байна. Шашин шүтлэгийн хувьд  Самичууд ихэнхдээ нутгийн лютеран христэд итгэгчид болжээ. Духачуудад бөө шүтлэг илүүтэй бизээ. Самичууд уламжлалт бөө итгэл үнэмшлээ сэргээх гэж оролдож байгаа юм байна.

Сами түмний соёл ахуйг эндэхийн төр засаг онцгойлон хамгаалж  “Уугуул иргэдийн тухай” хууль гаргажээ. Норвеги, Швед, Финландад самичуудын өөрөөгөө удирдах ёсыг хэрэгжүүлдэг сами парламент ажилладаг.

Норвеги дэх Сами парламент

Screen Shot 2018-01-14 at 8.36.00 AM

Цаатан хүмүүс тооны хувьд бага ч тархацаараа бас  ч үгүй том юм. Ялангуяа манай хойт хөрш Орост зүсэн зүйлийн хэл соёл бүхий цаатнууд байна.

Цаатнуудын нутагт

Screen Shot 2018-01-14 at 8.46.08 AM

Орон орны цаатнууд өөр хоорондоо холбогдож соёл ахуйгаа хадгалан хамгаалах талаар ажиллаж байна.

Screen Shot 2018-01-14 at 9.45.57 AM

Монголын цаатнуудын талаарх өргөн мэдээллийг дорхи материалаас сонирхоно уу .    ChangingTaiga_mng_scr

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s